artykuł nr 1

Informacje ogólne

obrazek

Już 1 Kwietnia rozpocznie się

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021

 

1 kwietnia na terenie całego kraju rozpocznie się Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021.

Spisy powszechne są badaniami pełnymi – obejmują całą populację ludności. Oznacza to, że dane uzyskiwane w wyniku spisu powszechnego pochodzą od wszystkich obywateli. Co istotne, w przypadku wielu cech demograficzno-społecznych, jak np. wyznanie, narodowość czy stopień niepełnosprawności, spisy powszechne są dla państwa jedynym źródłem danych.

Spis ludności i mieszkań jest badaniem obowiązkowym, realizowanym co 10 lat w oparciu o przepisy ustawy, a także zgodnie z zaleceniami i standardami organizacji międzynarodowych. Jest to jednocześnie największe przedsięwzięcie statystyczne podejmowane nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Uzyskane podczas spisu powszechnego dane umożliwią analizę i ocenę zróżnicowania przemian demograficznych i społecznych w kraju w dowolnych przekrojach terytorialnych.

 

Spisem objęte są:

osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania,

mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania oraz zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami.

 

Metody zbierania danych

Po raz pierwszy w historii polskiej statystyki publicznej samospis internetowy w ramach NSP będzie obowiązkowy. W przypadku jeżeli (np. ze względu na zaawansowany wiek, stan zdrowia czy niepełnosprawność) realizacja samospisu będzie niemożliwa, badanie przeprowadzą rachmistrze – bezpośrednio bądź telefonicznie.

Metoda obowiązkowa:

samospis internetowy – przeprowadzany za pośrednictwem interaktywnej aplikacji dostępnej od 1 kwietnia na stronie internetowej spis.gov.pl. W ramach tej metody Respondenci na własnych komputerach lub urządzeniach mobilnych, uzupełnią wymagane dane. Respondent może także skorzystać ze specjalnie przygotowanego stanowiska do samospisu w każdym urzędzie gminy, bądź z możliwości „Spisu na żądanie” przeprowadzanego przez infolinię spisową (22 279 99 99) w kanale „Spisz się przez telefon”.

Metody uzupełniające:

wywiad telefoniczny – przeprowadzany od 16 kwietniawspierany programem komputerowym,

wywiad bezpośredni – przeprowadzany od 16 kwietnia przez rachmistrza spisowego i rejestrowany na elektronicznym urządzeniu przenośnym.

 

Zakres zbieranych danych:

charakterystyka demograficzna osób,

aktywność ekonomiczna osób,

poziom wykształcenia,

niepełnosprawność,

migracje wewnętrzne i zagraniczne,

charakterystyka etniczno-kulturowa,

stan i charakterystyka zasobów mieszkaniowych (mieszkania i budynki).

Szczegółowy zakres informacji zbieranych w NSP 2021 dostępny jest w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. (Dz.U. poz. 1775 z późn. zm.).

 

 

Udział w spisie jest obowiązkowy,  a kto  wbrew  obowiązkowi  odmawia  wykonania  obowiązku statystycznego albo udzielenia informacji w spisie powszechnym, podlega grzywnie (Art. 57 Ustawy o statystyce publicznej).

Wszystkie dane osobowe przetwarzane w ramach prac spisowych są poufne i podlegają szczególnej ochronie, na zasadach określonych w ustawie o statystyce publicznej oraz w ustawie o ochronie danych osobowych. Dane osobowe od momentu ich zebrania stają się danymi statystycznymi i objęte są tajemnicą statystyczną, a osoby wykonujące prace spisowe są zobowiązane do jej przestrzegania. Przed przystąpieniem do pracy rachmistrzowie są pouczani o istocie tajemnicy statystycznej i sankcjach za jej niedotrzymanie. Dane pozyskane podczas spisów mogą być wykorzystywane wyłącznie do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do aktualizacji operatów do badań statystycznych prowadzonych przez służby statystyki publicznej.

 

Weryfikacja tożsamości rachmistrza spisowego.

Rachmistrz spisowy, przy wykonywaniu czynności w ramach bezpośredniego wywiadu posługiwać się będzie umieszczonym na widocznym miejscu identyfikatorem, zawierającym m.in.: imię i nazwisko oraz zdjęcie rachmistrza spisowego oraz numer identyfikatora. Jego tożsamość można będzie zweryfikować przez kontakt telefoniczny z infolinią spisową GUS:  22 279 99 99, a także w aplikacji „Sprawdź rachmistrza” na stronie spis.gov.pl oraz stronie internetowej urzędu statystycznego.

 

 

 

Obowiązek udziału w spisie powszechnym został uregulowany w art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 ustawy o statystyce publicznej (Dz. U z 2021 r. poz. 955).

Odmowa udzielenia informacji w spisie powszechnym, na podstawie art. 57 ustawy o statystyce publicznej (Dz. U z 2021 r. poz. 955), podlega karze grzywny.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1775), obowiązkową metodą przekazania danych przez osoby fizyczne objęte spisem powszechnym jest samospis internetowy. Samospis można wykonać samodzielnie, za pomocą własnego urządzenia (komputera stacjonarnego, laptopa, smartfona itd.), bądź  w najbliższym urzędzie gminy. Urzędy gmin utworzyły w tym celu stanowiska komputerowe  z dostępem do Internetu, z których można skorzystać bezpłatnie (lista punktów spisowych w gminach). O ile zajdzie konieczność, Urząd Gminy zapewnia wsparcie upoważnionego pracownika Urzędu Gminy w realizacji samospisu przez Internet.

Spisem powszechnym objęte są: osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania oraz mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania oraz zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami (ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r.; Dz. U. z 2019 r. poz. 1775).

Równolegle z samospisem w spisie powszechnym, prowadzone są wywiady telefoniczne. Rachmistrzowie spisowi dzwonią do osób, które nie spisały się przez Internet lub dzwoniąc na infolinię spisową (22 279 99 99). Rachmistrzowie dzwonią z dwóch numerów telefonów:

22 828 88 88

22 279 99 99.

W razie wątpliwości, czy osoba dzwoniąca jest rachmistrzem, można zweryfikować jej tożsamość: https://rachmistrz.stat.gov.pl/formularz/.

Zgodnie z art. 17a ust. 1-3 ustawy o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1775), nie można odmówić przekazania danych rachmistrzowi kontaktującemu się telefonicznie z osobami fizycznymi objętymi spisem. Osoby, które przekażą dane telefonicznie rachmistrzowi, nie muszą już wypełniać formularza spisowego w Internecie. A do osób, które już się spisały samodzielnie, rachmistrz nie zadzwoni. Jeśli chcesz wypełnić sam formularz w Internecie możesz to zrobić dopóki nie skontaktuje się z Tobą rachmistrz.

 

Nie warto odkładać samospisu do ostatniej chwili, również dlatego, że tylko te osoby, które spisały się przez Internet mogą wziąć udział w loterii. Ostatnie zgłoszenia przyjmowane są do 7 lipca br. Szczegóły dostępne na stronie https://loteria.spis.gov.pl/.

 

Osoby wykonujące prace spisowe zobowiązane są do przestrzegania tajemnicy statystycznej określonej w art. 10 o statystyce publicznej (Dz. U z 2021 r. poz. 955) i wykonują te prace po przeszkoleniu i pouczeniu o istocie tajemnicy statystycznej oraz po złożeniu pisemnego przyrzeczenia (art. 29 ust. 1 ustawy o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r.).

Obowiązek realizacji spisów nakłada na państwa członkowskie Unii Europejskiej art. 4 Rozporządzenia (WE) nr 763/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9.07.2008 r. Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 997, z późn. zm.) wskazuje, że udział w badaniu jest obowiązkowy, a realizacja spisu wymaga odrębnej ustawy (art. 9. ustawy o statystyce publicznej). Ustawa o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. została podpisana  9 sierpnia 2019 r. , opisano w niej szczegółowe warunki realizacji tego badania.